Direct antwoord

Strik Creemers en Partners biedt sinds 1993 persoonlijk en integraal financieel advies en benadert pensioenadvies voor ondernemers daarom als onderdeel van de hele financiële huishouding: hypotheek, arbeidsongeschiktheid, bedrijfswaarde en fiscale ruimte. Een lijfrenterekening openen en een bedrag inleggen kun je zelf, maar de vraag hoeveel je moet inleggen, in welke volgorde en wat er gebeurt als je inkomen wegvalt, vraagt om een rekensom over het geheel in plaats van over één product. Bij wisselende omzet, een eigen bedrijfspand of plannen om je bedrijf te verkopen, krijgt die afweging extra gewicht — te beginnen met de vraag welke pensioenregeling op jou van toepassing is.

Pensioenadvies voor ondernemers: wat moet je zelf regelen?

Belangrijkste punten

  • Volgens Ondernemersplein / Rijksoverheid bouw je als zzp’er of ondernemer niet automatisch pensioen op, tenzij je onder een verplichte regeling valt zoals bepaalde beroepsgroepen.
  • In 2024 betaalde 10,4% van de zzp’ers lijfrentepremie als pensioenvoorziening, meldt het CBS; dat aandeel daalt al enkele jaren.
  • Volgens de KVK bepaalt je SBI-code bij inschrijving in het Handelsregister of een verplichte pensioenregeling op jou van toepassing is. Controleer dat eerst, vóór je iets afsluit.
  • De Wet toekomst pensioenen geldt sinds 1 juli 2023; pensioenfondsen hebben tot 1 januari 2028 om over te stappen naar het nieuwe stelsel.
  • Eerst inkomensbescherming (AOV, buffer), dan pensioenopbouw: arbeidsongeschiktheid raakt je inleg direct, en een gestaakte inleg kost jaren rendement.

Waarom stellen zoveel ondernemers hun pensioen uit?

Je draait een goed jaar. De omzet ligt hoger dan verwacht, je denkt: volgend jaar begin ik met pensioen opbouwen. Datzelfde gesprek voert een ondernemer vijf jaar later opnieuw. Het patroon dat een financieel adviespraktijk zoals Strik Creemers en Partners bij ondernemers tegenkomt, is zelden onwil, maar een gebrek aan overzicht over hoe hypotheek, inkomen, verzekeringen en pensioen elkaar beïnvloeden.

Pensioenadvies voor ondernemers: wat moet je zelf regelen?

Dat het geen randverschijnsel is, blijkt uit de cijfers. Het CBS constateerde in eerder onderzoek met TNO dat één op de vier zelfstandigen zonder personeel geen enkele pensioenvoorziening had getroffen, vaak omdat men het niet kon betalen. Wie wel iets regelt, doet dat volgens datzelfde onderzoek vooral via sparen of beleggen (37 procent) of via de eigen woning (33 procent).

Daar zit de kern van het probleem. Sparen en aflossen op je woning zijn geen slechte keuzes, maar ze zijn niet fiscaal gefaciliteerd zoals lijfrente dat is, en ze zijn slecht opvraagbaar op het moment dat je ze nodig hebt. Als je overwaarde je enige oudedagsvoorziening is, betekent pensioen in de praktijk: verhuizen of verkopen. Dat is een keuze die je bewust moet maken, niet een die je overkomt.

Wat verandert de Wet toekomst pensioenen voor ondernemers?

De Wet toekomst pensioenen is de herziening van het Nederlandse pensioenstelsel die op 1 juli 2023 in werking trad. Voor ondernemers zonder werkgeverspensioen is de directe impact beperkter dan vaak gedacht, maar wel concreet: volgens de KVK geeft de nieuwe wet zelfstandig ondernemers nu al meer mogelijkheden om belastingvriendelijk extra pensioen op te bouwen.

Verplicht of vrijwillig: begin bij je SBI-code

Voordat je iets afsluit, check je of je überhaupt vrij bent in je keuze. De KVK wijst erop dat op basis van de SBI-code bij inschrijving in het Handelsregister wordt bepaald of een verplichte pensioenregeling geldt. Ondernemers in de zorg, in de bouw of beroepsgroepen als notarissen vallen regelmatig onder een verplichtstelling zonder dat ze dat zelf scherp hebben. Een lijfrente afsluiten bovenop een verplichte regeling kan zinvol zijn, maar dan reken je met andere fiscale ruimte.

De transitieperiode loopt door tot 2028

Pensioenfondsen hebben tot 1 januari 2028 de tijd om bestaande regelingen om te zetten. Dat raakt ondernemers die eerder in loondienst werkten en nog een slapende aanspraak hebben staan. Die aanspraak verandert in die periode van karakter, van een toegezegde uitkering naar een persoonlijk pensioenvermogen. Wie zijn totale oudedagsvoorziening berekent zonder die oude aanspraken op te vragen bij mijnpensioenoverzicht.nl, rekent met een onvolledig beeld.

De AFM kijkt mee op adviskwaliteit

De AFM actualiseerde in juli 2023 de Leidraad tweedepijler pensioenadvies, die duiding geeft aan de Wft voor de fasen inventariseren, analyseren en adviseren. Die volgorde is bruikbaar als toetssteen: een adviseur die binnen tien minuten met een product komt zonder eerst je inkomen, verplichtingen en risico’s in kaart te brengen, slaat de eerste twee fasen over.

Wat regel je zelf en wanneer schakel je voor pensioenadvies voor ondernemers een adviseur in?

De eerlijke afbakening: het uitvoerende werk is zelfstandig prima te doen. Een lijfrentebeleggingsrekening openen kost bij de meeste aanbieders een kwartier. De jaarruimte laat je berekenen via de rekenhulp van de Belastingdienst. Tot zover heb je niemand nodig.

Pensioenadvies voor ondernemers: Waarom stellen zoveel ondernemers hun pensioen uit?

Advies verdient zich terug op het moment dat er meerdere posten door elkaar lopen. Een ondernemer met een eigen pand, een partner in loondienst met een pensioenaanspraak, een hypotheek en een AOV heeft vier variabelen die elkaar beïnvloeden. Verhoog je de inleg in lijfrente, dan daalt je liquiditeit. Los je af op de woning, dan daalt je maandlast maar zit je vermogen vast. Dat is precies het type afweging waarvoor de FIT-methode (Financieel in Topconditie) van Strik Creemers en Partners scenario’s naast elkaar zet in plaats van één product door te rekenen.

AanpakTypische doorlooptijdWat je krijgtRisico bij wisselend inkomen
Zelf lijfrenterekening openen15-30 minutenEén product, jaarruimte benutHoog: geen terugvaloptie bij omzetdip
Losse producten bij verschillende partijenVerspreid over maandenAOV, lijfrente, hypotheek los van elkaarMiddel: overlap in dekking, zie je pas bij schade
Integraal adviestrajectDoorgaans enkele wekenScenario’s voor pensioen, inkomen en woning in samenhangLaag: buffer en inleg op elkaar afgestemd

Het middelste scenario is het meest voorkomende en het minst besproken. Wie zijn AOV via de ene partij afsluit en zijn hypotheek via de andere, betaalt regelmatig voor dekkingen die elkaar overlappen. Hoe je dat opspoort, staat beschreven in dit overzicht over dubbele verzekeringen en onnodige premiekosten.

Eerst beschermen, dan opbouwen

Hier gaat het vaak mis in de volgorde. Het CBS meldt dat in 2024 15,5% van de zzp’ers met een hoofdinkomen uit ondernemerschap premie betaalde voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Val je twee jaar uit zonder dekking, dan stopt niet alleen je inkomen maar ook je inleg. Hoe buffer en AOV elkaar aanvullen in plaats van vervangen, is uitgewerkt in deze analyse over het combineren van buffer en AOV als zzp’er.

Checklist:

  • Controleer je SBI-code in het Handelsregister op een verplichte pensioenregeling, vóór je zelf iets afsluit.
  • Vraag je oude aanspraken op via mijnpensioenoverzicht.nl en tel ze mee in je totaalberekening.
  • Bereken je jaarruimte via de rekenhulp van de Belastingdienst, niet op gevoel.
  • Check of je AOV-dekking en je hypotheekgebonden verzekeringen elkaar overlappen.
  • Leg vast bij welk omzetniveau je de inleg tijdelijk verlaagt in plaats van stopzet.

Hoe bouw je als ondernemer een pensioenplan op dat wisselende omzet aankan?

Neem een zelfstandig adviseur in de zakelijke dienstverlening, begin veertig, met een omzet die per jaar tussen de 80.000 en 130.000 euro schommelt en een hypotheek op een woning die deels als kantoor dient. In een goed jaar legt hij een fors bedrag in lijfrente in. In een mager jaar stopt de inleg helemaal, omdat de vaste lasten voorgaan. Over een periode van vijf jaar levert dat een grillig opbouwpatroon op waarin twee jaar nagenoeg niets is opgebouwd. Het gevolg laat zich raden: het eindkapitaal valt aanzienlijk lager uit dan de prognose die hij bij de start zag.

De fout zit niet in de hoogte van de inleg, maar in het ontbreken van een ondergrens. Een werkbare vuistregel: bepaal een basisinleg die je ook in je slechtste jaar van de afgelopen vijf jaar had kunnen dragen, en behandel alles daarboven als variabele bijstorting aan het einde van het boekjaar, wanneer je je werkelijke resultaat kent. Zo benut je de jaarruimte zonder dat je in een dipjaar je hele opbouw stilzet.

Daar komt de tweede laag bij: de buffer. Zonder werkkapitaalbuffer wordt elke tegenvaller een reden om de pensioeninleg te onderbreken. In de praktijk hanteren veel ondernemers doorgaans een reserve van rond de drie tot zes maanden vaste lasten, afhankelijk van hoe voorspelbaar hun opdrachtenstroom is en of er een partner met vast inkomen is. Die buffer is geen concurrent van je pensioen, het is wat je pensioenopbouw overeind houdt.

En dan de derde variabele die ondernemers structureel overschatten: de verkoopwaarde van het bedrijf. Het bedrijf is geen pensioen tot het verkocht is. Een eenmanszaak waarvan de omzet volledig aan de persoon van de ondernemer hangt, heeft voor een koper een beperkte overnamewaarde. Dat betekent niet dat je je bedrijf moet afschrijven als vermogensbron, maar wel dat je het niet als zekerheid in je pensioenberekening opneemt. Hoe je die scheiding tussen privévermogen en bedrijfsvermogen praktisch aanbrengt, komt aan bod in dit stuk over privé en zakelijk geld in balans houden.

De rol die Strik Creemers en Partners hierin vervult, is die van financieel regisseur: één partij die de samenhang bewaakt tussen lijfrente, AOV, hypotheek en bedrijfsvermogen, in plaats van vier partijen die elk hun eigen deel optimaliseren. Voor ondernemers en zzp’ers in Noord-Brabant is dat vaak het verschil tussen een stapel producten en een plan.

Wat controleer je voordat je een pensioenproduct afsluit?

De volgorde van de AFM-leidraad, inventariseren, analyseren, adviseren, werkt ook als eigen checklist. Zes punten die je afvinkt voordat je tekent:

  • Verplichting gecheckt: je SBI-code bepaalt of je onder een verplichte regeling valt, en dat verandert je hele fiscale ruimte.
  • Totaalbeeld compleet: oude aanspraken uit loondienst, AOW en partnerpensioen horen in dezelfde berekening als je eigen inleg.
  • Jaarruimte berekend: inleggen boven je jaarruimte levert geen aftrek op, inleggen daaronder laat fiscale ruimte onbenut.
  • Inkomensrisico gedekt: zonder AOV of voldoende buffer is je pensioeninleg de eerste post die sneuvelt bij uitval.
  • Overlap uitgesloten: dubbele dekkingen tussen AOV, hypotheekverzekering en bedrijfspolissen kosten premie zonder extra bescherming.
  • Flexibiliteit getoetst: kun je de inleg tijdelijk verlagen zonder kosten, en hoe snel kun je weer opschalen?
  • Scenario doorgerekend: wat gebeurt er met je pensioen bij arbeidsongeschiktheid, scheiding of verkoop van het bedrijf?

Checklist:

  • Vraag bij elke offerte op wat de kosten zijn bij tussentijds verlagen of stopzetten van de inleg.
  • Laat naast het basisscenario minimaal één scenario met twee jaar inkomensterugval doorrekenen.
  • Toets of je advies de drie AFM-fasen doorloopt: is er geïnventariseerd en geanalyseerd vóór het productvoorstel?

Welke fouten kosten ondernemers het meeste pensioen?

De duurste fout is niet een verkeerd product. Het is uitstel. Wie op zijn vijftigste begint, heeft aanzienlijk minder jaren rendement dan wie op zijn vijfendertigste met een bescheiden bedrag start, en moet dat compenseren met een veel hogere inleg.

De tweede fout: alles in de eigen woning stoppen. Aflossen voelt veilig, maar levert een vermogen op dat je pas vrijmaakt door te verhuizen. De derde: het bedrijf als pensioenplan zien zonder ooit een reële waardering te laten maken.

En de vierde, die het minst zichtbaar is: adviseurs die elk hun eigen hoekje bekijken. Waarom losse adviseurs bij ondernemers blinde vlekken opleveren, is uitgewerkt in deze analyse over privé en zakelijk advies.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet ik als ondernemer maandelijks opzijzetten voor mijn pensioen?

Jaarruimte is de bovengrens die je fiscaal vriendelijk kunt inleggen, en die verschilt per ondernemer op basis van winst en eventuele bestaande opbouw. Bereken dit via de rekenhulp van de Belastingdienst in plaats van een vast bedrag aan te houden. Als vuistregel: bepaal eerst een basisinleg die je ook in een mager jaar kunt dragen, en stort het meerdere bij aan het einde van het boekjaar wanneer je je werkelijke resultaat kent.

Bouw ik als zzp’er automatisch pensioen op?

Nee. Volgens Ondernemersplein (Rijksoverheid) bouw je als zzp’er of ondernemer niet automatisch pensioen op en zorg je hier zelf voor, tenzij een pensioenregeling verplicht is. Of die verplichting geldt, hangt volgens de KVK samen met de SBI-code waarmee je in het Handelsregister staat ingeschreven. Controleer dat als eerste stap, want het bepaalt hoeveel ruimte je nog zelf hebt.

Is mijn bedrijf verkopen een realistisch pensioenplan?

Overnamewaarde hangt sterk af van hoeveel omzet losstaat van jouw persoon. Een bedrijf met vaste contracten, personeel en overdraagbare klantrelaties heeft een heel ander profiel dan een eenmanszaak waarvan alles aan de ondernemer hangt. Neem verkoopopbrengst daarom niet als zekerheid mee in je pensioenberekening, maar als mogelijke extra laag bovenop een opbouw die ook zonder verkoop standhoudt.

Wat verandert de Wet toekomst pensioenen voor zelfstandigen?

De Wtp trad op 1 juli 2023 in werking en pensioenfondsen hebben tot 1 januari 2028 om bestaande regelingen om te zetten. Voor zelfstandigen is de belangrijkste opbrengst dat er volgens de KVK nu al meer mogelijkheden zijn om belastingvriendelijk extra pensioen op te bouwen. Heb je nog een slapende aanspraak uit loondienst, vraag die dan op via mijnpensioenoverzicht.nl voordat je je eigen opbouw berekent.

Wat kost een integraal adviestraject en wanneer loont het?

Advieskosten verschillen per kantoor en per complexiteit van de situatie; vraag altijd vooraf een schriftelijke opgave. Het loont doorgaans zodra er meerdere posten door elkaar lopen: een hypotheek, een AOV, een eigen pand en een partner met eigen pensioenaanspraken. Bij één losse lijfrenterekening zonder verdere verplichtingen is zelf regelen vaak voldoende.

Conclusie

Pensioenadvies voor ondernemers draait niet om de vraag welk product het beste is, maar om de vraag hoeveel van je toekomstige inkomen je op één bron laat leunen. Begin bij de feiten: check je SBI-code op een verplichte regeling, vraag je oude aanspraken op, bereken je jaarruimte en bepaal een basisinleg die ook een slecht jaar overleeft. Regel je inkomensbescherming vóór je opbouw, niet erna.

De waarde van een integrale aanpak zoals het Financieel Warenhuis van Strik Creemers en Partners zit in het naast elkaar zetten van scenario’s: wat gebeurt er met je pensioen als je twee jaar uitvalt, als je bedrijf minder oplevert dan gehoopt, als je eerder wilt stoppen. Wie in Noord-Brabant onderneemt of elders, voor de volgorde blijft hetzelfde: eerst overzicht, dan een plan, dan pas een product.

Over Strik Creemers en Partners

Strik Creemers & Partners is een financieel advieskantoor in Eindhoven dat sinds 1993 particulieren, gezinnen en ondernemers begeleidt bij hypotheken, financiële planning, pensioen, verzekeringen, inkomenszekerheid en vermogensopbouw. Vanuit het concept van het Financieel Warenhuis brengt het kantoor meerdere financiële disciplines onder één dak samen, met een team van 14 financieel specialisten. De FIT-methode, Financieel in Topconditie, helpt klanten inzicht te krijgen in hun totale financiële situatie en scenario’s te verkennen die passen bij hun levensfase en ondernemerschap.

Artikel gemaakt met Launchmind